دنياست و مادهء آن تعلق نفس بامور دنيا از آن حيث كه دنياست مىباشد ، و صورت آن صورت هيئات مولمه و اعدام و نقائص است فتدبر . ص 33 الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّراطِ لَناكِبُونَ ( مؤمنون 74 ) مفاد آيهء كريمه از جملهء اسميه و اسم فاعل اين است كه بالفعل يعنى هم اكنون از صراط منحرف‌اند ، تأمل كن كه صراط چيست . و در كريمهء وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ صِراطِ اللَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ( شورى 53 ) درست دقت كن . وانگه در سورهء مباركهء يس فرمود : وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ . و در سورهء حمد مىخوانى كه اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ ، و منعم عليهم را در سورهء مباركهء مريم بيان فرمود : كهيعص ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا - الى قوله تعالى : أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ الآية ، و در سورهء نساء فرمود : وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ، فتدبر . در دفتر دل هم ثبت شده است كه : به بسم اللّه الرحمن الرحيم است * كه عقل اندر صراط مستقيم است نزاعى در ميان نفس و عقل است * كه مىدانى و چه حاجب به نقل است تو را أعدى عدو نفس پليد است * جهنم هست و در هل من مزيد است صراط عقل بسم اللّه باشد * كه انسان را همين يك راه باشد دگر راهى كه پيش آيد به ناگاه * نباشد غير راه نفس گمراه نمىبينى كه لفظ نور مفرد * به قرآن آمده است اى مرد بخرد و ليكن لفظ ظلمت هر كجا هست * به جمع آمد كه كثرت را روا هست كه تا دانى ره حق جز يكى نيست * همان نور است و اندر آن شكى نيست بلى اين حكم چون آب زلال است * كه بعد از حق فقط راه ضلال است